Κλιμακωτές Χρεώσεις στη ΓΛΩΣΣΑ: Μεθοδολογία και 10 Λυμένες Ασκήσεις

Οι κλιμακωτές χρεώσεις εμφανίζονται πολύ συχνά στις ασκήσεις προγραμματισμού των Πανελλαδικών Εξετάσεων.

Μπορεί να αφορούν:

• κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος ή νερού,
• χρεώσεις τηλεφωνίας,
• φορολογία εισοδήματος,
• έξοδα μεταφοράς,
• προμήθειες πωλητών,
• εκπτώσεις ανάλογα με την ποσότητα,
• εισιτήρια ή συνδρομές.

Το βασικό λάθος των μαθητών είναι ότι δεν ξεχωρίζουν την κλιμακωτή χρέωση από τη μη κλιμακωτή χρέωση.

Στο άρθρο αυτό θα μάθουμε τη διαφορά τους, θα παρουσιάσουμε μια ασφαλή μέθοδο επίλυσης σε τρία βήματα και θα λύσουμε 10 ασκήσεις αυξανόμενης δυσκολίας.

Κλιμακωτή και μη κλιμακωτή χρέωση

Ας υποθέσουμε ότι η κατανάλωση χρεώνεται σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:

Κατανάλωση	Τιμή ανά μονάδα
Μέχρι και 100 μονάδες	0,50 €
Από 101 μέχρι και 200 μονάδες	0,80 €
Πάνω από 200 μονάδες	1,20 €

Μη κλιμακωτή χρέωση

Στη μη κλιμακωτή χρέωση εντοπίζουμε την κατηγορία στην οποία ανήκει η συνολική κατανάλωση και εφαρμόζουμε την αντίστοιχη τιμή σε ολόκληρη την ποσότητα.

Για κατανάλωση 150 μονάδων:$$150 \cdot 0{,}80 = 120€$$150⋅0,80=120€

Κλιμακωτή χρέωση

Στην κλιμακωτή χρέωση κάθε τμήμα της κατανάλωσης χρεώνεται με διαφορετική τιμή.

Για κατανάλωση 150 μονάδων:

• οι πρώτες 100 μονάδες χρεώνονται με 0,50 €,
• οι υπόλοιπες 50 μονάδες χρεώνονται με 0,80 €.

Επομένως:$$100\cdot0{,}50+50\cdot0{,}80=50+40=90€$$100⋅0,50+50⋅0,80=50+40=90€

Η διαφορά είναι ουσιαστική:

Τρόπος χρέωσης	Κόστος για 150 μονάδες
Μη κλιμακωτή	120 €
Κλιμακωτή	90 €

Η μέθοδος επίλυσης σε τρία βήματα

Βήμα 1: Καταγράφουμε καθαρά τα όρια

Πριν γράψουμε εντολές, δημιουργούμε έναν μικρό πίνακα:

Κλιμάκιο	Ποσότητα που περιλαμβάνει
1ο	100 μονάδες
2ο	100 μονάδες
3ο	Όσες απομένουν

Προσέχουμε ότι το δεύτερο κλιμάκιο δεν περιλαμβάνει 200 μονάδες. Περιλαμβάνει μόνο τις μονάδες από 101 μέχρι 200, δηλαδή:$$200-100=100\text{ μονάδες}$$200−100=100 μοναˊδες

Βήμα 2: Χρεώνουμε ολόκληρα τα προηγούμενα κλιμάκια

Αν η κατανάλωση βρίσκεται στο δεύτερο κλιμάκιο, το πρώτο έχει ήδη συμπληρωθεί.

Αν βρίσκεται στο τρίτο κλιμάκιο, έχουν συμπληρωθεί τόσο το πρώτο όσο και το δεύτερο.

Βήμα 3: Υπολογίζουμε την ποσότητα που περισσεύει

Για κατανάλωση 240 μονάδων, η ποσότητα που ανήκει στο τρίτο κλιμάκιο είναι:$$240-200=40\text{ μονάδες}$$240−200=40 μοναˊδες

Άρα η συνολική χρέωση είναι:$$100\cdot0{,}50+100\cdot0{,}80+40\cdot1{,}20$$100⋅0,50+100⋅0,80+40⋅1,20

Γενικό πρότυπο κλιμακωτής χρέωσης

Για τρία όρια $Ο_1$O1​, $Ο_2$O2​, $Ο_3$O3​ και τέσσερις διαφορετικές τιμές, χρησιμοποιούμε το ακόλουθο πρότυπο:

ΑΝ ΠΟΣΟΤΗΤΑ <= Ο1 ΤΟΤΕ
   ΚΟΣΤΟΣ <- ΠΟΣΟΤΗΤΑ * ΤΙΜΗ1
ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΠΟΣΟΤΗΤΑ <= Ο2 ΤΟΤΕ
   ΚΟΣΤΟΣ <- Ο1 * ΤΙΜΗ1 +
             (ΠΟΣΟΤΗΤΑ - Ο1) * ΤΙΜΗ2
ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΠΟΣΟΤΗΤΑ <= Ο3 ΤΟΤΕ
   ΚΟΣΤΟΣ <- Ο1 * ΤΙΜΗ1 +
             (Ο2 - Ο1) * ΤΙΜΗ2 +
             (ΠΟΣΟΤΗΤΑ - Ο2) * ΤΙΜΗ3
ΑΛΛΙΩΣ
   ΚΟΣΤΟΣ <- Ο1 * ΤΙΜΗ1 +
             (Ο2 - Ο1) * ΤΙΜΗ2 +
             (Ο3 - Ο2) * ΤΙΜΗ3 +
             (ΠΟΣΟΤΗΤΑ - Ο3) * ΤΙΜΗ4
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Ο κανόνας είναι απλός:

Σε κάθε περίπτωση χρεώνουμε πλήρως τα προηγούμενα κλιμάκια και προσθέτουμε μόνο το τμήμα που περισσεύει στο τελευταίο κλιμάκιο.

Συνηθισμένα λάθη στις κλιμακωτές χρεώσεις

1. Χρέωση ολόκληρης της ποσότητας με την τελευταία τιμή

Λάθος:

ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 100 ΤΟΤΕ
   ΚΟΣΤΟΣ <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ * 0.5
ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 200 ΤΟΤΕ
   ΚΟΣΤΟΣ <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ * 0.8
ΑΛΛΙΩΣ
   ΚΟΣΤΟΣ <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ * 1.2
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Αυτός ο υπολογισμός είναι μη κλιμακωτός.

2. Λανθασμένος υπολογισμός του δεύτερου κλιμακίου

Αν τα όρια είναι 100 και 200, το δεύτερο κλιμάκιο περιλαμβάνει:$$200-100=100\text{ μονάδες}$$200−100=100 μοναˊδες

Δεν περιλαμβάνει 200 μονάδες.

3. Παράλειψη της αφαίρεσης του προηγούμενου ορίου

Για ποσότητα 170 μονάδων, στο δεύτερο κλιμάκιο ανήκουν:$$170-100=70\text{ μονάδες}$$170−100=70 μοναˊδες

και όχι 170 μονάδες.

4. Λανθασμένη εφαρμογή πάγιου, φόρου ή έκπτωσης

Πρέπει να διαβάζουμε προσεκτικά την εκφώνηση:

• Το πάγιο προστίθεται πριν ή μετά την έκπτωση;
• Η έκπτωση εφαρμόζεται μόνο στη χρέωση κατανάλωσης;
• Ο ΦΠΑ επιβάλλεται και στο πάγιο;
• Υπάρχει ελάχιστη χρέωση;

Η σειρά των πράξεων καθορίζεται αποκλειστικά από την εκφώνηση.

5. Λάθος στα όρια

Οι συνθήκες πρέπει να καλύπτουν όλες τις περιπτώσεις χωρίς κενά ή επικαλύψεις:

ΑΝ ΠΟΣΟΤΗΤΑ <= 100 ΤΟΤΕ
...
ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΠΟΣΟΤΗΤΑ <= 200 ΤΟΤΕ
...
ΑΛΛΙΩΣ
...
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Στη δεύτερη συνθήκη δεν χρειάζεται να γράψουμε ότι η ποσότητα είναι μεγαλύτερη από 100. Αυτό έχει ήδη αποκλειστεί από την πρώτη συνθήκη.

---

1. Μη κλιμακωτή χρέωση φωτοτυπιών

Ένα φωτοτυπικό κέντρο χρεώνει κάθε φωτοτυπία σύμφωνα με τη συνολική ποσότητα:

Πλήθος φωτοτυπιών	Χρέωση ανά φωτοτυπία
Μέχρι και 100	0,12 €
Από 101 μέχρι και 500	0,10 €
Πάνω από 500	0,08 €

Η χρέωση είναι μη κλιμακωτή. Να γραφεί πρόγραμμα που διαβάζει το πλήθος των φωτοτυπιών και υπολογίζει το συνολικό κόστος.

Ανάλυση

Εντοπίζουμε την κατηγορία στην οποία ανήκει το συνολικό πλήθος και πολλαπλασιάζουμε όλες τις φωτοτυπίες με την αντίστοιχη τιμή.

Για 650 φωτοτυπίες:$$650\cdot0{,}08=52€$$650⋅0,08=52€

Λύση

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΩΤΟΤΥΠΙΕΣ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: ΠΛΗΘΟΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΚΟΣΤΟΣ
ΑΡΧΗ
  ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Δώσε το πλήθος των φωτοτυπιών'
    ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΛΗΘΟΣ
  ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ΠΛΗΘΟΣ > 0

  ΑΝ ΠΛΗΘΟΣ <= 100 ΤΟΤΕ
    ΚΟΣΤΟΣ <- ΠΛΗΘΟΣ * 0.12
  ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΠΛΗΘΟΣ <= 500 ΤΟΤΕ
    ΚΟΣΤΟΣ <- ΠΛΗΘΟΣ * 0.10
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΚΟΣΤΟΣ <- ΠΛΗΘΟΣ * 0.08
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

  ΓΡΑΨΕ 'Συνολικό κόστος: ', ΚΟΣΤΟΣ, ' ευρώ'
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

---

2. Κλιμακωτή χρέωση νερού

Μια εταιρεία ύδρευσης εφαρμόζει την ακόλουθη κλιμακωτή χρέωση:

Κατανάλωση	Τιμή ανά κυβικό μέτρο
Πρώτα 10 κυβικά μέτρα	0,50 €
Επόμενα 10 κυβικά μέτρα	0,75 €
Πάνω από 20 κυβικά μέτρα	1,20 €

Να υπολογίζεται το κόστος μιας κατανάλωσης.

Ανάλυση

Για 27 κυβικά μέτρα:

• πρώτα 10: $10\cdot0{,}50=5€$10⋅0,50=5€,
• επόμενα 10: $10\cdot0{,}75=7{,}50€$10⋅0,75=7,50€,
• υπόλοιπα 7: $7\cdot1{,}20=8{,}40€$7⋅1,20=8,40€.

Συνολικό κόστος:$$5+7{,}50+8{,}40=20{,}90€$$5+7,50+8,40=20,90€

Λύση

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΡΕΩΣΗ_ΝΕΡΟΥ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΚΥΒΙΚΑ, ΚΟΣΤΟΣ
ΑΡΧΗ
  ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Δώσε την κατανάλωση νερού'
    ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΥΒΙΚΑ
  ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ΚΥΒΙΚΑ >= 0

  ΑΝ ΚΥΒΙΚΑ <= 10 ΤΟΤΕ
    ΚΟΣΤΟΣ <- ΚΥΒΙΚΑ * 0.50
  ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΚΥΒΙΚΑ <= 20 ΤΟΤΕ
    ΚΟΣΤΟΣ <- 10 * 0.50 +
              (ΚΥΒΙΚΑ - 10) * 0.75
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΚΟΣΤΟΣ <- 10 * 0.50 +
              10 * 0.75 +
              (ΚΥΒΙΚΑ - 20) * 1.20
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

  ΓΡΑΨΕ 'Κόστος κατανάλωσης: ', ΚΟΣΤΟΣ, ' ευρώ'
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

---

3. Κλιμακωτή χρέωση ηλεκτρικού ρεύματος με πάγιο

Μια εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας χρεώνει:

Κατανάλωση	Τιμή ανά kWh
Πρώτες 200 kWh	0,12 €
Επόμενες 300 kWh	0,16 €
Πάνω από 500 kWh	0,22 €

Στο κόστος κατανάλωσης προστίθεται πάγιο 5 €. Να υπολογίζεται το τελικό ποσό.

Ανάλυση

Για κατανάλωση 650 kWh:$$200\cdot0{,}12+300\cdot0{,}16+150\cdot0{,}22+5$$200⋅0,12+300⋅0,16+150⋅0,22+5 $$24+48+33+5=110€$$24+48+33+5=110€

Λύση

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ_ΡΕΥΜΑ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ, ΧΡΕΩΣΗ, ΤΕΛΙΚΟ
ΑΡΧΗ
  ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Δώσε την κατανάλωση σε kWh'
    ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
  ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ >= 0

  ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 200 ΤΟΤΕ
    ΧΡΕΩΣΗ <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ * 0.12
  ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 500 ΤΟΤΕ
    ΧΡΕΩΣΗ <- 200 * 0.12 +
              (ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ - 200) * 0.16
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΧΡΕΩΣΗ <- 200 * 0.12 +
              300 * 0.16 +
              (ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ - 500) * 0.22
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

  ΤΕΛΙΚΟ <- ΧΡΕΩΣΗ + 5

  ΓΡΑΨΕ 'Χρέωση κατανάλωσης: ', ΧΡΕΩΣΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Τελικό ποσό με το πάγιο: ', ΤΕΛΙΚΟ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

---

4. Κλιμακωτή χρέωση με πάγιο και ΦΠΑ

Η κατανάλωση νερού χρεώνεται ως εξής:

Κατανάλωση	Τιμή ανά κυβικό μέτρο
Πρώτα 10 κυβικά μέτρα	0,45 €
Επόμενα 15 κυβικά μέτρα	0,70 €
Πάνω από 25 κυβικά μέτρα	1,20 €

Στη χρέωση κατανάλωσης προστίθεται πάγιο 4 €. Στο άθροισμα χρέωσης και πάγιου επιβάλλεται ΦΠΑ 13%.

Ανάλυση

Για 35 κυβικά μέτρα:$$10\cdot0{,}45+15\cdot0{,}70+10\cdot1{,}20=27€$$10⋅0,45+15⋅0,70+10⋅1,20=27€

Με το πάγιο:$$27+4=31€$$27+4=31€

ΦΠΑ:$$31\cdot0{,}13=4{,}03€$$31⋅0,13=4,03€

Τελικό ποσό:$$31+4{,}03=35{,}03€$$31+4,03=35,03€

Λύση

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΝΕΡΟ_ΜΕ_ΦΠΑ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΚΥΒΙΚΑ, ΧΡΕΩΣΗ, ΠΑΓΙΟ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΦΠΑ, ΤΕΛΙΚΟ
ΑΡΧΗ
  ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Δώσε την κατανάλωση'
    ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΥΒΙΚΑ
  ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ΚΥΒΙΚΑ >= 0

  ΑΝ ΚΥΒΙΚΑ <= 10 ΤΟΤΕ
    ΧΡΕΩΣΗ <- ΚΥΒΙΚΑ * 0.45
  ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΚΥΒΙΚΑ <= 25 ΤΟΤΕ
    ΧΡΕΩΣΗ <- 10 * 0.45 +
              (ΚΥΒΙΚΑ - 10) * 0.70
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΧΡΕΩΣΗ <- 10 * 0.45 +
              15 * 0.70 +
              (ΚΥΒΙΚΑ - 25) * 1.20
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

  ΠΑΓΙΟ <- 4
  ΦΠΑ <- (ΧΡΕΩΣΗ + ΠΑΓΙΟ) * 0.13
  ΤΕΛΙΚΟ <- ΧΡΕΩΣΗ + ΠΑΓΙΟ + ΦΠΑ

  ΓΡΑΨΕ 'Χρέωση κατανάλωσης: ', ΧΡΕΩΣΗ
  ΓΡΑΨΕ 'ΦΠΑ: ', ΦΠΑ
  ΓΡΑΨΕ 'Τελικό ποσό: ', ΤΕΛΙΚΟ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

---

5. Σύγκριση κλιμακωτής και μη κλιμακωτής χρέωσης

Δύο εταιρείες εφαρμόζουν διαφορετικές πολιτικές.

Η εταιρεία Α χρησιμοποιεί κλιμακωτή χρέωση:

Κατανάλωση	Τιμή
Πρώτες 100 μονάδες	0,10 €
Επόμενες 100 μονάδες	0,16 €
Πάνω από 200 μονάδες	0,25 €

Προσθέτει πάγιο 8 €.

Η εταιρεία Β χρησιμοποιεί μη κλιμακωτή χρέωση:

Συνολική κατανάλωση	Τιμή για όλες τις μονάδες
Μέχρι και 100	0,15 €
Από 101 μέχρι και 200	0,18 €
Πάνω από 200	0,22 €

Προσθέτει πάγιο 2 €.

Να υπολογίζονται οι δύο χρεώσεις και να εμφανίζεται η οικονομικότερη εταιρεία.

Λύση

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΓΚΡΙΣΗ_ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ, ΚΟΣΤΟΣ_Α, ΚΟΣΤΟΣ_Β
ΑΡΧΗ
  ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Δώσε την κατανάλωση'
    ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
  ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ >= 0

  ! Κλιμακωτή χρέωση εταιρείας Α
  ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 100 ΤΟΤΕ
    ΚΟΣΤΟΣ_Α <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ * 0.10
  ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 200 ΤΟΤΕ
    ΚΟΣΤΟΣ_Α <- 100 * 0.10 +
                (ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ - 100) * 0.16
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΚΟΣΤΟΣ_Α <- 100 * 0.10 +
                100 * 0.16 +
                (ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ - 200) * 0.25
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΚΟΣΤΟΣ_Α <- ΚΟΣΤΟΣ_Α + 8

  ! Μη κλιμακωτή χρέωση εταιρείας Β
  ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 100 ΤΟΤΕ
    ΚΟΣΤΟΣ_Β <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ * 0.15
  ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 200 ΤΟΤΕ
    ΚΟΣΤΟΣ_Β <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ * 0.18
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΚΟΣΤΟΣ_Β <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ * 0.22
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΚΟΣΤΟΣ_Β <- ΚΟΣΤΟΣ_Β + 2

  ΓΡΑΨΕ 'Κόστος εταιρείας Α: ', ΚΟΣΤΟΣ_Α
  ΓΡΑΨΕ 'Κόστος εταιρείας Β: ', ΚΟΣΤΟΣ_Β

  ΑΝ ΚΟΣΤΟΣ_Α < ΚΟΣΤΟΣ_Β ΤΟΤΕ
    ΓΡΑΨΕ 'Οικονομικότερη είναι η εταιρεία Α'
  ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΚΟΣΤΟΣ_Β < ΚΟΣΤΟΣ_Α ΤΟΤΕ
    ΓΡΑΨΕ 'Οικονομικότερη είναι η εταιρεία Β'
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Οι δύο εταιρείες έχουν το ίδιο κόστος'
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

---

6. Κλιμακωτός υπολογισμός φόρου εισοδήματος

Ο φόρος εισοδήματος υπολογίζεται κλιμακωτά:

Τμήμα εισοδήματος	Φορολογικός συντελεστής
Πρώτα 10.000 €	0%
Επόμενα 10.000 €	9%
Επόμενα 10.000 €	22%
Πάνω από 30.000 €	28%

Να υπολογίζεται ο συνολικός φόρος.

Ανάλυση

Για εισόδημα 35.000 €:

• πρώτα 10.000 €: $0€$0€,
• επόμενα 10.000 €: $10.000\cdot0{,}09=900€$10.000⋅0,09=900€,
• επόμενα 10.000 €: $10.000\cdot0{,}22=2.200€$10.000⋅0,22=2.200€,
• υπόλοιπα 5.000 €: $5.000\cdot0{,}28=1.400€$5.000⋅0,28=1.400€.

Συνολικός φόρος:$$900+2.200+1.400=4.500€$$900+2.200+1.400=4.500€

Λύση

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΟΡΟΣ_ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΕΙΣΟΔΗΜΑ, ΦΟΡΟΣ
ΑΡΧΗ
  ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Δώσε το ετήσιο εισόδημα'
    ΔΙΑΒΑΣΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ
  ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑ >= 0

  ΑΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑ <= 10000 ΤΟΤΕ
    ΦΟΡΟΣ <- 0
  ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑ <= 20000 ΤΟΤΕ
    ΦΟΡΟΣ <- (ΕΙΣΟΔΗΜΑ - 10000) * 0.09
  ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑ <= 30000 ΤΟΤΕ
    ΦΟΡΟΣ <- 10000 * 0.09 +
             (ΕΙΣΟΔΗΜΑ - 20000) * 0.22
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΦΟΡΟΣ <- 10000 * 0.09 +
             10000 * 0.22 +
             (ΕΙΣΟΔΗΜΑ - 30000) * 0.28
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

  ΓΡΑΨΕ 'Συνολικός φόρος: ', ΦΟΡΟΣ, ' ευρώ'
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

---

7. Κλιμακωτή χρέωση με έκπτωση

Μια εταιρεία φυσικού αερίου εφαρμόζει την ακόλουθη χρέωση:

Κατανάλωση	Τιμή ανά μονάδα
Πρώτες 100 μονάδες	0,09 €
Επόμενες 200 μονάδες	0,13 €
Πάνω από 300 μονάδες	0,20 €

Αν η χρέωση κατανάλωσης ξεπερνά τα 40 €, παρέχεται έκπτωση 8%. Μετά την έκπτωση προστίθεται πάγιο 6 €.

Ανάλυση

Για κατανάλωση 350 μονάδων:$$100\cdot0{,}09+200\cdot0{,}13+50\cdot0{,}20=45€$$100⋅0,09+200⋅0,13+50⋅0,20=45€

Η έκπτωση είναι:$$45\cdot0{,}08=3{,}60€$$45⋅0,08=3,60€

Τελικό ποσό:$$45-3{,}60+6=47{,}40€$$45−3,60+6=47,40€

Λύση

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΟ_ΑΕΡΙΟ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ, ΧΡΕΩΣΗ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΕΚΠΤΩΣΗ, ΤΕΛΙΚΟ
ΑΡΧΗ
  ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Δώσε την κατανάλωση'
    ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
  ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ >= 0

  ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 100 ΤΟΤΕ
    ΧΡΕΩΣΗ <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ * 0.09
  ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 300 ΤΟΤΕ
    ΧΡΕΩΣΗ <- 100 * 0.09 +
              (ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ - 100) * 0.13
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΧΡΕΩΣΗ <- 100 * 0.09 +
              200 * 0.13 +
              (ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ - 300) * 0.20
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

  ΑΝ ΧΡΕΩΣΗ > 40 ΤΟΤΕ
    ΕΚΠΤΩΣΗ <- ΧΡΕΩΣΗ * 0.08
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΕΚΠΤΩΣΗ <- 0
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

  ΤΕΛΙΚΟ <- ΧΡΕΩΣΗ - ΕΚΠΤΩΣΗ + 6

  ΓΡΑΨΕ 'Αρχική χρέωση: ', ΧΡΕΩΣΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Έκπτωση: ', ΕΚΠΤΩΣΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Τελικό ποσό: ', ΤΕΛΙΚΟ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

---

8. Χρεώσεις πολλών καταναλωτών

Μια εταιρεία ύδρευσης εξυπηρετεί Ν καταναλωτές. Η χρέωση είναι κλιμακωτή:

Κατανάλωση	Τιμή
Πρώτα 15 κυβικά μέτρα	0,40 €
Επόμενα 15 κυβικά μέτρα	0,70 €
Πάνω από 30 κυβικά μέτρα	1,10 €

Σε κάθε λογαριασμό προστίθεται πάγιο 2 €.

Να υπολογίζονται:

1. Ο λογαριασμός κάθε καταναλωτή.
2. Τα συνολικά έσοδα της εταιρείας.
3. Ο μεγαλύτερος λογαριασμός και ο αριθμός του καταναλωτή.
4. Το ποσοστό των λογαριασμών που ξεπέρασαν τα 30 €.

Λύση

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΛΟΙ_ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Ν, Ι, ΠΛΗΘΟΣ_30, ΘΕΣΗ_ΜΕΓΙΣΤΟΥ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ, ΧΡΕΩΣΗ, ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΣΥΝΟΛΟ, ΜΕΓΙΣΤΟΣ, ΠΟΣΟΣΤΟ
ΑΡΧΗ
  ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Δώσε το πλήθος των καταναλωτών'
    ΔΙΑΒΑΣΕ Ν
  ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ Ν > 0

  ΣΥΝΟΛΟ <- 0
  ΠΛΗΘΟΣ_30 <- 0

  ΓΙΑ Ι ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ Ν
    ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
      ΓΡΑΨΕ 'Δώσε την κατανάλωση του καταναλωτή ', Ι
      ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
    ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ >= 0

    ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 15 ΤΟΤΕ
      ΧΡΕΩΣΗ <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ * 0.40
    ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 30 ΤΟΤΕ
      ΧΡΕΩΣΗ <- 15 * 0.40 +
                 (ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ - 15) * 0.70
    ΑΛΛΙΩΣ
      ΧΡΕΩΣΗ <- 15 * 0.40 +
                 15 * 0.70 +
                 (ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ - 30) * 1.10
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

    ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ <- ΧΡΕΩΣΗ + 2
    ΓΡΑΨΕ 'Λογαριασμός: ', ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ

    ΣΥΝΟΛΟ <- ΣΥΝΟΛΟ + ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ

    ΑΝ Ι = 1 ΤΟΤΕ
      ΜΕΓΙΣΤΟΣ <- ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ
      ΘΕΣΗ_ΜΕΓΙΣΤΟΥ <- Ι
    ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ > ΜΕΓΙΣΤΟΣ ΤΟΤΕ
      ΜΕΓΙΣΤΟΣ <- ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ
      ΘΕΣΗ_ΜΕΓΙΣΤΟΥ <- Ι
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

    ΑΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ > 30 ΤΟΤΕ
      ΠΛΗΘΟΣ_30 <- ΠΛΗΘΟΣ_30 + 1
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

  ΠΟΣΟΣΤΟ <- ΠΛΗΘΟΣ_30 / Ν * 100

  ΓΡΑΨΕ 'Συνολικά έσοδα: ', ΣΥΝΟΛΟ
  ΓΡΑΨΕ 'Μεγαλύτερος λογαριασμός: ', ΜΕΓΙΣΤΟΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Αριθμός καταναλωτή: ', ΘΕΣΗ_ΜΕΓΙΣΤΟΥ
  ΓΡΑΨΕ 'Ποσοστό λογαριασμών άνω των 30 ευρώ: ', ΠΟΣΟΣΤΟ, '%'
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

---

9. Κλιμακωτές χρεώσεις με τιμή φρουρό

Μια εταιρεία καταγράφει τις καταναλώσεις ηλεκτρικού ρεύματος άγνωστου αριθμού πελατών. Η εισαγωγή ολοκληρώνεται όταν δοθεί ως κατανάλωση η τιμή -1.

Η χρέωση είναι:

Κατανάλωση	Τιμή ανά kWh
Πρώτες 150 kWh	0,11 €
Επόμενες 350 kWh	0,17 €
Πάνω από 500 kWh	0,27 €

Προστίθεται πάγιο 5 €.

Να υπολογίζονται:

• ο λογαριασμός κάθε πελάτη,
• ο μέσος λογαριασμός,
• η μεγαλύτερη κατανάλωση,
• το ποσοστό των πελατών με κατανάλωση πάνω από 500 kWh.

Λύση

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΡΕΩΣΕΙΣ_ΜΕ_ΦΡΟΥΡΟ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: ΠΛΗΘΟΣ, ΠΛΗΘΟΣ_500
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ, ΧΡΕΩΣΗ, ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΣΥΝΟΛΟ, ΜΕΣΟΣ, ΜΕΓΙΣΤΗ_ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΠΟΣΟΣΤΟ
ΑΡΧΗ
  ΠΛΗΘΟΣ <- 0
  ΠΛΗΘΟΣ_500 <- 0
  ΣΥΝΟΛΟ <- 0

  ΓΡΑΨΕ 'Δώσε κατανάλωση ή -1 για τερματισμό'
  ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ

  ΟΣΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <> -1 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
    ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ >= 0 ΤΟΤΕ
      ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 150 ΤΟΤΕ
        ΧΡΕΩΣΗ <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ * 0.11
      ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 500 ΤΟΤΕ
        ΧΡΕΩΣΗ <- 150 * 0.11 +
                   (ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ - 150) * 0.17
      ΑΛΛΙΩΣ
        ΧΡΕΩΣΗ <- 150 * 0.11 +
                   350 * 0.17 +
                   (ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ - 500) * 0.27
      ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

      ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ <- ΧΡΕΩΣΗ + 5
      ΓΡΑΨΕ 'Λογαριασμός: ', ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ

      ΠΛΗΘΟΣ <- ΠΛΗΘΟΣ + 1
      ΣΥΝΟΛΟ <- ΣΥΝΟΛΟ + ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ

      ΑΝ ΠΛΗΘΟΣ = 1 ΤΟΤΕ
        ΜΕΓΙΣΤΗ_ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
      ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ > ΜΕΓΙΣΤΗ_ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΤΟΤΕ
        ΜΕΓΙΣΤΗ_ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
      ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

      ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ > 500 ΤΟΤΕ
        ΠΛΗΘΟΣ_500 <- ΠΛΗΘΟΣ_500 + 1
      ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
    ΑΛΛΙΩΣ
      ΓΡΑΨΕ 'Μη έγκυρη κατανάλωση'
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

    ΓΡΑΨΕ 'Δώσε κατανάλωση ή -1 για τερματισμό'
    ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

  ΑΝ ΠΛΗΘΟΣ > 0 ΤΟΤΕ
    ΜΕΣΟΣ <- ΣΥΝΟΛΟ / ΠΛΗΘΟΣ
    ΠΟΣΟΣΤΟ <- ΠΛΗΘΟΣ_500 / ΠΛΗΘΟΣ * 100

    ΓΡΑΨΕ 'Μέσος λογαριασμός: ', ΜΕΣΟΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Μεγαλύτερη κατανάλωση: ', ΜΕΓΙΣΤΗ_ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
    ΓΡΑΨΕ 'Ποσοστό καταναλώσεων πάνω από 500 kWh: ', ΠΟΣΟΣΤΟ, '%'
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Δεν καταχωρίστηκε κανένας πελάτης'
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

---

10. Άσκηση επιπέδου Πανελλαδικών με υποπρόγραμμα

Μια εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας εξυπηρετεί Ν πελάτες. Για κάθε πελάτη καταχωρίζονται:

• το ονοματεπώνυμο,
• η μηνιαία κατανάλωση,
• η ένδειξη Ν αν ανήκει στο κοινωνικό τιμολόγιο ή Ο αν δεν ανήκει.

Η χρέωση ενέργειας υπολογίζεται κλιμακωτά:

Κατανάλωση	Τιμή ανά kWh
Πρώτες 200 kWh	0,12 €
Επόμενες 300 kWh	0,18 €
Πάνω από 500 kWh	0,30 €

Οι πελάτες του κοινωνικού τιμολογίου λαμβάνουν έκπτωση 20% μόνο στη χρέωση ενέργειας. Μετά την έκπτωση προστίθεται πάγιο 8 €.

Να γραφεί πρόγραμμα που:

1. Διαβάζει και ελέγχει τα δεδομένα των πελατών.
2. Καλεί συνάρτηση για τον υπολογισμό κάθε λογαριασμού.
3. Εμφανίζει τον λογαριασμό κάθε πελάτη.
4. Υπολογίζει τα συνολικά έσοδα της εταιρείας.
5. Εμφανίζει το όνομα του πελάτη με τον μεγαλύτερο λογαριασμό.
6. Υπολογίζει το ποσοστό των πελατών με κατανάλωση πάνω από 500 kWh.

Λύση

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ_ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Ν, Ι, ΠΛΗΘΟΣ_500
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ, ΠΟΣΟ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΣΥΝΟΛΟ, ΜΕΓΙΣΤΟΣ, ΠΟΣΟΣΤΟ
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ: ΟΝΟΜΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ, ΟΝΟΜΑ_ΜΕΓΙΣΤΟΥ
ΑΡΧΗ
  ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Δώσε το πλήθος των πελατών'
    ΔΙΑΒΑΣΕ Ν
  ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ Ν > 0

  ΣΥΝΟΛΟ <- 0
  ΠΛΗΘΟΣ_500 <- 0

  ΓΙΑ Ι ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ Ν
    ΓΡΑΨΕ 'Δώσε το όνομα του πελάτη'
    ΔΙΑΒΑΣΕ ΟΝΟΜΑ

    ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
      ΓΡΑΨΕ 'Δώσε την κατανάλωση'
      ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
    ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ >= 0

    ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
      ΓΡΑΨΕ 'Κοινωνικό τιμολόγιο; Ν ή Ο'
      ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ
    ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ = 'Ν' Ή ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ = 'Ο'

    ΠΟΣΟ <- ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ(ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ)

    ΓΡΑΨΕ 'Πελάτης: ', ΟΝΟΜΑ
    ΓΡΑΨΕ 'Ποσό λογαριασμού: ', ΠΟΣΟ

    ΣΥΝΟΛΟ <- ΣΥΝΟΛΟ + ΠΟΣΟ

    ΑΝ Ι = 1 ΤΟΤΕ
      ΜΕΓΙΣΤΟΣ <- ΠΟΣΟ
      ΟΝΟΜΑ_ΜΕΓΙΣΤΟΥ <- ΟΝΟΜΑ
    ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΠΟΣΟ > ΜΕΓΙΣΤΟΣ ΤΟΤΕ
      ΜΕΓΙΣΤΟΣ <- ΠΟΣΟ
      ΟΝΟΜΑ_ΜΕΓΙΣΤΟΥ <- ΟΝΟΜΑ
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

    ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ > 500 ΤΟΤΕ
      ΠΛΗΘΟΣ_500 <- ΠΛΗΘΟΣ_500 + 1
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

  ΠΟΣΟΣΤΟ <- ΠΛΗΘΟΣ_500 / Ν * 100

  ΓΡΑΨΕ 'Συνολικά έσοδα: ', ΣΥΝΟΛΟ
  ΓΡΑΨΕ 'Μεγαλύτερος λογαριασμός: ', ΜΕΓΙΣΤΟΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Πελάτης: ', ΟΝΟΜΑ_ΜΕΓΙΣΤΟΥ
  ΓΡΑΨΕ 'Ποσοστό πελατών με κατανάλωση πάνω από 500 kWh: ', ΠΟΣΟΣΤΟ, '%'
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ


ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ(ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ): ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ, ΧΡΕΩΣΗ
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ
ΑΡΧΗ
  ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 200 ΤΟΤΕ
    ΧΡΕΩΣΗ <- ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ * 0.12
  ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ <= 500 ΤΟΤΕ
    ΧΡΕΩΣΗ <- 200 * 0.12 +
              (ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ - 200) * 0.18
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΧΡΕΩΣΗ <- 200 * 0.12 +
              300 * 0.18 +
              (ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ - 500) * 0.30
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

  ΑΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ = 'Ν' ΤΟΤΕ
    ΧΡΕΩΣΗ <- ΧΡΕΩΣΗ * 0.80
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

  ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ <- ΧΡΕΩΣΗ + 8
ΤΕΛΟΣ_ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

Checklist για κάθε άσκηση κλιμακωτής χρέωσης

Πριν θεωρήσεις ολοκληρωμένη τη λύση σου, έλεγξε τα παρακάτω:

• Έχω καταλάβει αν η χρέωση είναι κλιμακωτή ή μη κλιμακωτή;
• Έχω καταγράψει σωστά τα όρια;
• Έχω υπολογίσει το μέγεθος κάθε κλιμακίου;
• Χρεώνω πλήρως τα προηγούμενα κλιμάκια;
• Αφαιρώ το προηγούμενο όριο από την ποσότητα που περισσεύει;
• Έχω τοποθετήσει σωστά τα <=;
• Έχω εφαρμόσει το πάγιο, την έκπτωση και τον ΦΠΑ με τη σωστή σειρά;
• Έχω ελέγξει τη λύση ακριβώς πάνω στα όρια;
• Έχω δοκιμάσει μία τιμή από κάθε διαφορετικό κλιμάκιο;

Ποιες τιμές πρέπει να δοκιμάζουμε;

Αν τα όρια είναι 100 και 200, δεν αρκεί να δοκιμάσουμε μία τυχαία τιμή.

Χρειάζεται να ελέγξουμε τουλάχιστον:

• μία τιμή μικρότερη από 100,
• την τιμή 100,
• την τιμή 101,
• την τιμή 200,
• την τιμή 201.

Οι οριακές τιμές αποκαλύπτουν τα περισσότερα λάθη στις συνθήκες και στους υπολογισμούς.

Συμπέρασμα

Οι κλιμακωτές χρεώσεις δεν απαιτούν απομνημόνευση. Χρειάζεται να θυμόμαστε μόνο μία βασική αρχή:

Χρεώνουμε ολόκληρα τα προηγούμενα κλιμάκια και μόνο την ποσότητα που περισσεύει με την τιμή του τελευταίου κλιμακίου.

Αν πρώτα οργανώσουμε τα όρια και μετά γράψουμε τη σύνθετη επιλογή, ακόμη και μια μεγάλη άσκηση κλιμακωτής χρέωσης μετατρέπεται σε μια σειρά απλών και ελεγχόμενων υπολογισμών.