Παράλληλοι πίνακες: Μεθοδολογία και 20 Λυμένες Ασκήσεις

Άσκηση 1 – Γέμισμα και εμφάνιση δύο παράλληλων πινάκων

Εκφώνηση: Να διαβαστούν τα ονόματα και οι βαθμοί 6 μαθητών και να εμφανιστούν σε μορφή κατάστασης.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Κατασταση_Μαθητων
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ: ΟΝΟΜΑ[6]
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΒΑΘΜΟΣ[6]
ΑΡΧΗ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 6
    ΓΡΑΨΕ 'Δώσε όνομα και βαθμό'
    ΔΙΑΒΑΣΕ ΟΝΟΜΑ[i], ΒΑΘΜΟΣ[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 6
    ΓΡΑΨΕ ΟΝΟΜΑ[i], ' ', ΒΑΘΜΟΣ[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Κατασταση_Μαθητων

Κρίσιμο σημείο: το όνομα και ο βαθμός κάθε μαθητή διαβάζονται στην ίδια επανάληψη και αποθηκεύονται στην ίδια θέση i.

Άσκηση 2 – Επιλεκτική εμφάνιση αντίστοιχων στοιχείων

Εκφώνηση: Οι πίνακες ΠΡΟΙΟΝ[20] και ΤΙΜΗ[20] περιέχουν τα στοιχεία 20 προϊόντων. Να εμφανιστούν τα ονόματα και οι τιμές όσων κοστίζουν λιγότερο από 15 ευρώ, καθώς και το πλήθος τους.

ΠΛΗΘΟΣ ← 0
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 20
  ΑΝ ΤΙΜΗ[i] < 15 ΤΟΤΕ
    ΓΡΑΨΕ ΠΡΟΙΟΝ[i], ' ', ΤΙΜΗ[i]
    ΠΛΗΘΟΣ ← ΠΛΗΘΟΣ + 1
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΓΡΑΨΕ 'Πλήθος οικονομικών προϊόντων: ', ΠΛΗΘΟΣ

Μεθοδολογία: η συνθήκη ελέγχει τον πίνακα ΤΙΜΗ, αλλά η ίδια θέση i χρησιμοποιείται για την εμφάνιση του αντίστοιχου προϊόντος.

Άσκηση 3 – Μέσος όρος και αντίστοιχα ονόματα

Εκφώνηση: Να διαβαστούν τα ονόματα και οι μηνιαίες εισπράξεις 12 καταστημάτων. Να υπολογιστεί ο μέσος όρος των εισπράξεων και να εμφανιστούν τα καταστήματα που τον ξεπέρασαν.

ΑΘΡΟΙΣΜΑ ← 0
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 12
  ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ[i], ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ[i]
  ΑΘΡΟΙΣΜΑ ← ΑΘΡΟΙΣΜΑ + ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ[i]
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΜΟ ← ΑΘΡΟΙΣΜΑ / 12
ΓΡΑΨΕ 'Μέσος όρος: ', ΜΟ

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 12
  ΑΝ ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ[i] > ΜΟ ΤΟΤΕ
    ΓΡΑΨΕ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ[i], ' ', ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Γιατί χρειάζεται πίνακας; Ο μέσος όρος γίνεται γνωστός μόνο αφού διαβαστούν όλες οι εισπράξεις. Οι πίνακες μάς επιτρέπουν να επανεξετάσουμε μετά κάθε κατάστημα.

Άσκηση 4 – Συνθήκη που χρησιμοποιεί δύο πίνακες

Εκφώνηση: Για 30 μαθητές δίνονται το όνομα, ο βαθμός και οι απουσίες. Να εμφανιστούν όσοι έχουν βαθμό τουλάχιστον 15 και απουσίες το πολύ 50. Να υπολογιστεί και το πλήθος τους.

ΠΛΗΘΟΣ ← 0
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 30
  ΑΝ ΒΑΘΜΟΣ[i] >= 15 ΚΑΙ ΑΠΟΥΣΙΕΣ[i] <= 50 ΤΟΤΕ
    ΓΡΑΨΕ ΟΝΟΜΑ[i], ' ', ΒΑΘΜΟΣ[i], ' ', ΑΠΟΥΣΙΕΣ[i]
    ΠΛΗΘΟΣ ← ΠΛΗΘΟΣ + 1
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΓΡΑΨΕ 'Μαθητές που ικανοποιούν και τα δύο κριτήρια: ', ΠΛΗΘΟΣ

Κοινός δείκτης: οι τιμές ΒΑΘΜΟΣ[i] και ΑΠΟΥΣΙΕΣ[i] αφορούν υποχρεωτικά τον μαθητή ΟΝΟΜΑ[i].

Άσκηση 5 – Μέγιστο και θέση μέγιστου

Εκφώνηση: Στους πίνακες ΠΟΛΗ[15] και ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ[15] υπάρχουν οι μέγιστες θερμοκρασίες 15 πόλεων. Θεωρώντας ότι υπάρχει μοναδική μέγιστη τιμή, να εμφανιστεί η πόλη με τη μεγαλύτερη θερμοκρασία.

ΘΕΣΗ_MAX ← 1
ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 15
  ΑΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ[i] > ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ[ΘΕΣΗ_MAX] ΤΟΤΕ
    ΘΕΣΗ_MAX ← i
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΓΡΑΨΕ 'Υψηλότερη θερμοκρασία: ', ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ[ΘΕΣΗ_MAX]
ΓΡΑΨΕ 'Πόλη: ', ΠΟΛΗ[ΘΕΣΗ_MAX]

Πλεονέκτημα της θέσης: δεν χρειαζόμαστε ξεχωριστή μεταβλητή για το όνομα της πόλης. Η ΘΕΣΗ_MAX συνδέει αμέσως το μέγιστο με όλα τα αντίστοιχα πεδία.

Άσκηση 6 – Ελάχιστο με πιθανές ισοτιμίες

Εκφώνηση: Για 25 προϊόντα είναι γνωστά το όνομα και η τιμή τους. Να βρεθεί η χαμηλότερη τιμή και να εμφανιστούν όλα τα προϊόντα που πωλούνται σε αυτήν.

ΕΛΑΧΙΣΤΗ ← ΤΙΜΗ[1]
ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 25
  ΑΝ ΤΙΜΗ[i] < ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΤΟΤΕ
    ΕΛΑΧΙΣΤΗ ← ΤΙΜΗ[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΓΡΑΨΕ 'Χαμηλότερη τιμή: ', ΕΛΑΧΙΣΤΗ
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 25
  ΑΝ ΤΙΜΗ[i] = ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΤΟΤΕ
    ΓΡΑΨΕ ΠΡΟΙΟΝ[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Γιατί δύο σαρώσεις; Η πρώτη βρίσκει την ελάχιστη τιμή. Η δεύτερη εμφανίζει όλες τις εγγραφές με αυτήν την τιμή, άρα καλύπτει σωστά τις ισοτιμίες.

Άσκηση 7 – Αναζήτηση μοναδικού κωδικού

Εκφώνηση: Οι πίνακες ΚΩΔΙΚΟΣ[40], ΠΡΟΙΟΝ[40] και ΤΙΜΗ[40] περιέχουν μοναδικούς κωδικούς προϊόντων. Να διαβαστεί ένας κωδικός και να εμφανιστούν τα στοιχεία του προϊόντος ή κατάλληλο μήνυμα αν δεν υπάρχει.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟΣ
ΒΡΕΘΗΚΕ ← ΨΕΥΔΗΣ
i ← 1

ΟΣΟ i <= 40 ΚΑΙ ΒΡΕΘΗΚΕ = ΨΕΥΔΗΣ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  ΑΝ ΚΩΔΙΚΟΣ[i] = ΖΗΤΟΥΜΕΝΟΣ ΤΟΤΕ
    ΒΡΕΘΗΚΕ ← ΑΛΗΘΗΣ
    ΘΕΣΗ ← i
  ΑΛΛΙΩΣ
    i ← i + 1
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΑΝ ΒΡΕΘΗΚΕ = ΑΛΗΘΗΣ ΤΟΤΕ
  ΓΡΑΨΕ ΠΡΟΙΟΝ[ΘΕΣΗ], ' ', ΤΙΜΗ[ΘΕΣΗ]
ΑΛΛΙΩΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Ο κωδικός δεν βρέθηκε'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Σημαντικό: η αναζήτηση γίνεται στον ΚΩΔΙΚΟΣ, αλλά η θέση που βρέθηκε χρησιμοποιείται στους πίνακες ΠΡΟΙΟΝ και ΤΙΜΗ.

Άσκηση 8 – Αναζήτηση πολλών εμφανίσεων

Εκφώνηση: Για 50 ξενοδοχεία υπάρχουν οι πίνακες ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ, ΠΟΛΗ και ΤΙΜΗ. Να δοθεί μια πόλη και να εμφανιστούν όλα τα ξενοδοχεία της και οι τιμές τους. Αν δεν υπάρχει κανένα, να εμφανιστεί σχετικό μήνυμα.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΖΗΤΟΥΜΕΝΗ_ΠΟΛΗ
ΠΛΗΘΟΣ ← 0

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 50
  ΑΝ ΠΟΛΗ[i] = ΖΗΤΟΥΜΕΝΗ_ΠΟΛΗ ΤΟΤΕ
    ΓΡΑΨΕ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ[i], ' ', ΤΙΜΗ[i]
    ΠΛΗΘΟΣ ← ΠΛΗΘΟΣ + 1
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΑΝ ΠΛΗΘΟΣ = 0 ΤΟΤΕ
  ΓΡΑΨΕ 'Δεν βρέθηκαν ξενοδοχεία σε αυτή την πόλη'
ΑΛΛΙΩΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Πλήθος ξενοδοχείων: ', ΠΛΗΘΟΣ
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Διαφορά από την Άσκηση 7: εδώ δεν σταματάμε στην πρώτη επιτυχία, επειδή η ζητούμενη πόλη μπορεί να εμφανίζεται πολλές φορές.

Άσκηση 9 – Άθροισμα ανά ζητούμενη κατηγορία

Εκφώνηση: Για 60 βιβλία είναι γνωστά ο τίτλος, η κατηγορία και οι πωλήσεις τους. Να διαβαστεί μια κατηγορία, να εμφανιστούν οι τίτλοι που ανήκουν σε αυτήν και να υπολογιστούν οι συνολικές πωλήσεις τους.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΖΗΤΟΥΜΕΝΗ_ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΣΥΝΟΛΟ ← 0
ΠΛΗΘΟΣ ← 0

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 60
  ΑΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ[i] = ΖΗΤΟΥΜΕΝΗ_ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΤΟΤΕ
    ΓΡΑΨΕ ΤΙΤΛΟΣ[i]
    ΣΥΝΟΛΟ ← ΣΥΝΟΛΟ + ΠΩΛΗΣΕΙΣ[i]
    ΠΛΗΘΟΣ ← ΠΛΗΘΟΣ + 1
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΑΝ ΠΛΗΘΟΣ > 0 ΤΟΤΕ
  ΓΡΑΨΕ 'Συνολικές πωλήσεις: ', ΣΥΝΟΛΟ
ΑΛΛΙΩΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Δεν υπάρχει βιβλίο αυτής της κατηγορίας'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Ρόλοι πινάκων: ο ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ χρησιμοποιείται για τον έλεγχο, ο ΤΙΤΛΟΣ για την έξοδο και ο ΠΩΛΗΣΕΙΣ για το άθροισμα.

Άσκηση 10 – Καλύτερη επίδοση με περιορισμό

Εκφώνηση: Για 40 αθλητές υπάρχουν το όνομα, η ηλικία και ο χρόνος τους σε έναν αγώνα. Να εμφανιστεί ο αθλητής κάτω των 18 ετών με τον μικρότερο χρόνο. Είναι πιθανό να μην υπάρχει τέτοιος αθλητής.

ΒΡΕΘΗΚΕ ← ΨΕΥΔΗΣ

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 40
  ΑΝ ΗΛΙΚΙΑ[i] < 18 ΤΟΤΕ
    ΑΝ ΒΡΕΘΗΚΕ = ΨΕΥΔΗΣ ΤΟΤΕ
      ΘΕΣΗ_MIN ← i
      ΒΡΕΘΗΚΕ ← ΑΛΗΘΗΣ
    ΑΛΛΙΩΣ
      ΑΝ ΧΡΟΝΟΣ[i] < ΧΡΟΝΟΣ[ΘΕΣΗ_MIN] ΤΟΤΕ
        ΘΕΣΗ_MIN ← i
      ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΑΝ ΒΡΕΘΗΚΕ = ΑΛΗΘΗΣ ΤΟΤΕ
  ΓΡΑΨΕ ΟΝΟΜΑ[ΘΕΣΗ_MIN], ' ', ΧΡΟΝΟΣ[ΘΕΣΗ_MIN]
ΑΛΛΙΩΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Δεν υπάρχει αθλητής κάτω των 18 ετών'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Σωστή αρχικοποίηση: δεν αρχικοποιούμε το ελάχιστο από τη θέση 1, γιατί ο πρώτος αθλητής μπορεί να μην ικανοποιεί τον ηλικιακό περιορισμό.

Άσκηση 11 – Ενημέρωση εγγραφής με βάση τον κωδικό

Εκφώνηση: Για 35 προϊόντα υπάρχουν μοναδικός κωδικός, ονομασία, τιμή και απόθεμα. Να διαβαστεί ένας κωδικός και, αν βρεθεί, να αυξηθεί το απόθεμά του κατά μια ποσότητα που θα δοθεί και να εμφανιστεί η ενημερωμένη εγγραφή.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟΣ
ΘΕΣΗ ← 0

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 35
  ΑΝ ΚΩΔΙΚΟΣ[i] = ΖΗΤΟΥΜΕΝΟΣ ΤΟΤΕ
    ΘΕΣΗ ← i
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΑΝ ΘΕΣΗ <> 0 ΤΟΤΕ
  ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΟΣΟΤΗΤΑ
  ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ΠΟΣΟΤΗΤΑ > 0

  ΑΠΟΘΕΜΑ[ΘΕΣΗ] ← ΑΠΟΘΕΜΑ[ΘΕΣΗ] + ΠΟΣΟΤΗΤΑ
  ΓΡΑΨΕ ΚΩΔΙΚΟΣ[ΘΕΣΗ], ' ', ΠΡΟΙΟΝ[ΘΕΣΗ]
  ΓΡΑΨΕ ΤΙΜΗ[ΘΕΣΗ], ' ', ΑΠΟΘΕΜΑ[ΘΕΣΗ]
ΑΛΛΙΩΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Ο κωδικός δεν βρέθηκε'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Τι αλλάζει; Μόνο το απόθεμα της συγκεκριμένης θέσης. Τα υπόλοιπα πεδία παραμένουν ίδια και εξακολουθούν να αντιστοιχούν στο ίδιο προϊόν.

Άσκηση 12 – Διαγραφή εγγραφής από παράλληλους πίνακες

Εκφώνηση: Οι πρώτες Ν θέσεις των πινάκων ΚΩΔΙΚΟΣ[100], ΟΝΟΜΑ[100] και ΜΙΣΘΟΣ[100] περιέχουν υπαλλήλους με μοναδικούς κωδικούς. Να διαβαστεί ένας κωδικός και να διαγραφεί η αντίστοιχη εγγραφή.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟΣ
ΘΕΣΗ ← 0

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ Ν
  ΑΝ ΚΩΔΙΚΟΣ[i] = ΖΗΤΟΥΜΕΝΟΣ ΤΟΤΕ
    ΘΕΣΗ ← i
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΑΝ ΘΕΣΗ = 0 ΤΟΤΕ
  ΓΡΑΨΕ 'Ο υπάλληλος δεν βρέθηκε'
ΑΛΛΙΩΣ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ ΘΕΣΗ ΜΕΧΡΙ Ν - 1
    ΚΩΔΙΚΟΣ[i] ← ΚΩΔΙΚΟΣ[i + 1]
    ΟΝΟΜΑ[i] ← ΟΝΟΜΑ[i + 1]
    ΜΙΣΘΟΣ[i] ← ΜΙΣΘΟΣ[i + 1]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  Ν ← Ν - 1
  ΓΡΑΨΕ 'Η διαγραφή ολοκληρώθηκε'
ΤΕΛΟΣ_ΑΝ

Κρίσιμο σημείο: κάθε επόμενη ολόκληρη εγγραφή μετακινείται μία θέση αριστερά και το ενεργό πλήθος μειώνεται κατά 1.

Άσκηση 13 – Εισαγωγή νέας εγγραφής σε συγκεκριμένη θέση

Εκφώνηση: Οι πρώτες Ν θέσεις των πινάκων ΟΝΟΜΑ[50] και ΒΑΘΜΟΣ[50] περιέχουν στοιχεία μαθητών και Ν < 50. Να εισαχθεί νέος μαθητής σε έγκυρη θέση Θ από 1 έως Ν + 1.

ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΔΙΑΒΑΣΕ Θ
ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ Θ >= 1 ΚΑΙ Θ <= Ν + 1

ΔΙΑΒΑΣΕ ΝΕΟ_ΟΝΟΜΑ, ΝΕΟΣ_ΒΑΘΜΟΣ

ΓΙΑ i ΑΠΟ Ν ΜΕΧΡΙ Θ ΜΕ_ΒΗΜΑ -1
  ΟΝΟΜΑ[i + 1] ← ΟΝΟΜΑ[i]
  ΒΑΘΜΟΣ[i + 1] ← ΒΑΘΜΟΣ[i]
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΟΝΟΜΑ[Θ] ← ΝΕΟ_ΟΝΟΜΑ
ΒΑΘΜΟΣ[Θ] ← ΝΕΟΣ_ΒΑΘΜΟΣ
Ν ← Ν + 1

Γιατί η κίνηση είναι προς τα πίσω; Ξεκινάμε από τη θέση Ν, ώστε να μη γράψουμε πάνω σε στοιχείο που δεν έχει ακόμη αντιγραφεί.

Άσκηση 14 – Αύξουσα ταξινόμηση ως προς την τιμή

Εκφώνηση: Οι πίνακες ΠΡΟΙΟΝ[30] και ΤΙΜΗ[30] περιέχουν 30 προϊόντα. Να ταξινομηθούν από το φθηνότερο στο ακριβότερο και να εμφανιστεί η ταξινομημένη κατάσταση.

ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 30
  ΓΙΑ j ΑΠΟ 30 ΜΕΧΡΙ i ΜΕ_ΒΗΜΑ -1
    ΑΝ ΤΙΜΗ[j] < ΤΙΜΗ[j - 1] ΤΟΤΕ
      ΠΡΟΣ_ΤΙΜΗ ← ΤΙΜΗ[j]
      ΤΙΜΗ[j] ← ΤΙΜΗ[j - 1]
      ΤΙΜΗ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΤΙΜΗ

      ΠΡΟΣ_ΟΝΟΜΑ ← ΠΡΟΙΟΝ[j]
      ΠΡΟΙΟΝ[j] ← ΠΡΟΙΟΝ[j - 1]
      ΠΡΟΙΟΝ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΟΝΟΜΑ
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 30
  ΓΡΑΨΕ ΠΡΟΙΟΝ[i], ' ', ΤΙΜΗ[i]
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Πίνακας-κλειδί: οι συγκρίσεις γίνονται στις τιμές. Κάθε φορά όμως που αλλάζουν θέση δύο τιμές, αλλάζουν θέση και τα αντίστοιχα ονόματα.

Άσκηση 15 – Φθίνουσα ταξινόμηση ως προς τον βαθμό

Εκφώνηση: Για 25 υποψηφίους είναι γνωστά το όνομα και ο βαθμός τους. Να εμφανιστεί κατάταξη από τον μεγαλύτερο προς τον μικρότερο βαθμό.

ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 25
  ΓΙΑ j ΑΠΟ 25 ΜΕΧΡΙ i ΜΕ_ΒΗΜΑ -1
    ΑΝ ΒΑΘΜΟΣ[j] > ΒΑΘΜΟΣ[j - 1] ΤΟΤΕ
      ΠΡΟΣ_ΒΑΘΜΟΣ ← ΒΑΘΜΟΣ[j]
      ΒΑΘΜΟΣ[j] ← ΒΑΘΜΟΣ[j - 1]
      ΒΑΘΜΟΣ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΒΑΘΜΟΣ

      ΠΡΟΣ_ΟΝΟΜΑ ← ΟΝΟΜΑ[j]
      ΟΝΟΜΑ[j] ← ΟΝΟΜΑ[j - 1]
      ΟΝΟΜΑ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΟΝΟΜΑ
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 25
  ΓΡΑΨΕ i, ' ', ΟΝΟΜΑ[i], ' ', ΒΑΘΜΟΣ[i]
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Φθίνουσα σειρά: αν το δεξιότερο στοιχείο είναι μεγαλύτερο, μετακινείται μία θέση προς την αρχή του πίνακα.

Άσκηση 16 – Ταξινόμηση με δεύτερο κριτήριο

Εκφώνηση: Να ταξινομηθούν 40 μαθητές κατά φθίνουσα σειρά βαθμού. Σε περίπτωση ισοβαθμίας, τα ονόματα να εμφανίζονται κατά αλφαβητική σειρά.

ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 40
  ΓΙΑ j ΑΠΟ 40 ΜΕΧΡΙ i ΜΕ_ΒΗΜΑ -1
    ΑΝ ΒΑΘΜΟΣ[j] > ΒΑΘΜΟΣ[j - 1] Ή (ΒΑΘΜΟΣ[j] = ΒΑΘΜΟΣ[j - 1] ΚΑΙ ΟΝΟΜΑ[j] < ΟΝΟΜΑ[j - 1]) ΤΟΤΕ

      ΠΡΟΣ_ΒΑΘΜΟΣ ← ΒΑΘΜΟΣ[j]
      ΒΑΘΜΟΣ[j] ← ΒΑΘΜΟΣ[j - 1]
      ΒΑΘΜΟΣ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΒΑΘΜΟΣ

      ΠΡΟΣ_ΟΝΟΜΑ ← ΟΝΟΜΑ[j]
      ΟΝΟΜΑ[j] ← ΟΝΟΜΑ[j - 1]
      ΟΝΟΜΑ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΟΝΟΜΑ
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Λογική της συνθήκης: γίνεται αντιμετάθεση είτε όταν παραβιάζεται η φθίνουσα σειρά των βαθμών είτε όταν οι βαθμοί είναι ίσοι και παραβιάζεται η αλφαβητική σειρά των ονομάτων.

Άσκηση 17 – Ταξινόμηση τριών παράλληλων πινάκων

Εκφώνηση: Για 35 αυτοκίνητα είναι γνωστά η πινακίδα, το μοντέλο και το έτος κυκλοφορίας. Να ταξινομηθούν κατά αύξον έτος και να εμφανιστούν όλα τα στοιχεία τους.

ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 35
  ΓΙΑ j ΑΠΟ 35 ΜΕΧΡΙ i ΜΕ_ΒΗΜΑ -1
    ΑΝ ΕΤΟΣ[j] < ΕΤΟΣ[j - 1] ΤΟΤΕ
      ΠΡΟΣ_ΕΤΟΣ ← ΕΤΟΣ[j]
      ΕΤΟΣ[j] ← ΕΤΟΣ[j - 1]
      ΕΤΟΣ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΕΤΟΣ

      ΠΡΟΣ_ΠΙΝΑΚΙΔΑ ← ΠΙΝΑΚΙΔΑ[j]
      ΠΙΝΑΚΙΔΑ[j] ← ΠΙΝΑΚΙΔΑ[j - 1]
      ΠΙΝΑΚΙΔΑ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΠΙΝΑΚΙΔΑ

      ΠΡΟΣ_ΜΟΝΤΕΛΟ ← ΜΟΝΤΕΛΟ[j]
      ΜΟΝΤΕΛΟ[j] ← ΜΟΝΤΕΛΟ[j - 1]
      ΜΟΝΤΕΛΟ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΜΟΝΤΕΛΟ
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 35
  ΓΡΑΨΕ ΠΙΝΑΚΙΔΑ[i], ' ', ΜΟΝΤΕΛΟ[i], ' ', ΕΤΟΣ[i]
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Τρεις πίνακες, μία εγγραφή: σε κάθε αντιμετάθεση μετακινούνται και τα τρία πεδία. Χρειάζονται βοηθητικές μεταβλητές κατάλληλου τύπου για κάθε πεδίο.

Άσκηση 18 – Εύρεση των τριών πρώτων μετά από ταξινόμηση

Εκφώνηση: Για 20 πωλητές είναι γνωστά το όνομα και οι ετήσιες πωλήσεις. Να εμφανιστούν οι τρεις πωλητές με τις μεγαλύτερες πωλήσεις, από τον πρώτο προς τον τρίτο.

ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 20
  ΓΙΑ j ΑΠΟ 20 ΜΕΧΡΙ i ΜΕ_ΒΗΜΑ -1
    ΑΝ ΠΩΛΗΣΕΙΣ[j] > ΠΩΛΗΣΕΙΣ[j - 1] ΤΟΤΕ
      ΠΡΟΣ_ΠΩΛΗΣΕΙΣ ← ΠΩΛΗΣΕΙΣ[j]
      ΠΩΛΗΣΕΙΣ[j] ← ΠΩΛΗΣΕΙΣ[j - 1]
      ΠΩΛΗΣΕΙΣ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΠΩΛΗΣΕΙΣ

      ΠΡΟΣ_ΟΝΟΜΑ ← ΟΝΟΜΑ[j]
      ΟΝΟΜΑ[j] ← ΟΝΟΜΑ[j - 1]
      ΟΝΟΜΑ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΟΝΟΜΑ
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 3
  ΓΡΑΨΕ i, 'η θέση: ', ΟΝΟΜΑ[i], ' ', ΠΩΛΗΣΕΙΣ[i]
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Αποτέλεσμα: μετά τη φθίνουσα ταξινόμηση, οι τρεις μεγαλύτερες τιμές βρίσκονται στις θέσεις 1, 2 και 3 μαζί με τα σωστά ονόματα.

Άσκηση 19 – Συγχώνευση ταξινομημένων παράλληλων πινάκων

Εκφώνηση: Δύο αγώνες έχουν 10 και 8 αθλητές αντίστοιχα. Οι πίνακες ΟΝΟΜΑ1, ΧΡΟΝΟΣ1 και ΟΝΟΜΑ2, ΧΡΟΝΟΣ2 είναι ήδη ταξινομημένοι κατά αύξοντα χρόνο. Να συγχωνευτούν στους πίνακες ΟΝΟΜΑ3[18] και ΧΡΟΝΟΣ3[18], διατηρώντας την αύξουσα σειρά.

i ← 1
j ← 1
k ← 1

ΟΣΟ i <= 10 ΚΑΙ j <= 8 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  ΑΝ ΧΡΟΝΟΣ1[i] <= ΧΡΟΝΟΣ2[j] ΤΟΤΕ
    ΧΡΟΝΟΣ3[k] ← ΧΡΟΝΟΣ1[i]
    ΟΝΟΜΑ3[k] ← ΟΝΟΜΑ1[i]
    i ← i + 1
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΧΡΟΝΟΣ3[k] ← ΧΡΟΝΟΣ2[j]
    ΟΝΟΜΑ3[k] ← ΟΝΟΜΑ2[j]
    j ← j + 1
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  k ← k + 1
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΟΣΟ i <= 10 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  ΧΡΟΝΟΣ3[k] ← ΧΡΟΝΟΣ1[i]
  ΟΝΟΜΑ3[k] ← ΟΝΟΜΑ1[i]
  i ← i + 1
  k ← k + 1
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΟΣΟ j <= 8 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  ΧΡΟΝΟΣ3[k] ← ΧΡΟΝΟΣ2[j]
  ΟΝΟΜΑ3[k] ← ΟΝΟΜΑ2[j]
  j ← j + 1
  k ← k + 1
ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Αντιστοίχιση: κάθε φορά που αντιγράφεται ένας χρόνος στον τρίτο πίνακα, αντιγράφεται στην ίδια θέση και το όνομα του ίδιου αθλητή.

Άσκηση 20 – Ολοκληρωμένη άσκηση εξετάσεων

Εκφώνηση: Σε έναν διαγωνισμό συμμετέχουν 30 υποψήφιοι. Για κάθε υποψήφιο να διαβάζονται ένας μοναδικός κωδικός, το όνομα και η βαθμολογία του από 0 έως 100. Το πρόγραμμα:

1. να ελέγχει την εγκυρότητα κάθε βαθμολογίας,
2. να υπολογίζει τον μέσο όρο όλων των βαθμολογιών,
3. να εμφανίζει τους υποψηφίους που πέτυχαν βαθμολογία τουλάχιστον 60 και ταυτόχρονα μεγαλύτερη από τον μέσο όρο,
4. να ταξινομεί τις εγγραφές κατά φθίνουσα βαθμολογία και, σε ισοβαθμία, κατά αύξον όνομα,
5. να εμφανίζει την πρώτη πεντάδα της κατάταξης.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Διαγωνισμος
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i, j, ΚΩΔΙΚΟΣ[30], ΠΡΟΣ_ΚΩΔΙΚΟΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: ΒΑΘΜΟΣ[30], ΑΘΡΟΙΣΜΑ, ΜΟ, ΠΡΟΣ_ΒΑΘΜΟΣ
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ: ΟΝΟΜΑ[30], ΠΡΟΣ_ΟΝΟΜΑ
ΑΡΧΗ
  ΑΘΡΟΙΣΜΑ ← 0

  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 30
    ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΩΔΙΚΟΣ[i], ΟΝΟΜΑ[i]

    ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
      ΔΙΑΒΑΣΕ ΒΑΘΜΟΣ[i]
    ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ΒΑΘΜΟΣ[i] >= 0 ΚΑΙ ΒΑΘΜΟΣ[i] <= 100

    ΑΘΡΟΙΣΜΑ ← ΑΘΡΟΙΣΜΑ + ΒΑΘΜΟΣ[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

  ΜΟ ← ΑΘΡΟΙΣΜΑ / 30
  ΓΡΑΨΕ 'Μέσος όρος: ', ΜΟ
  ΓΡΑΨΕ 'Επιτυχόντες πάνω από τον μέσο όρο:'

  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 30
    ΑΝ ΒΑΘΜΟΣ[i] >= 60 ΚΑΙ ΒΑΘΜΟΣ[i] > ΜΟ ΤΟΤΕ
      ΓΡΑΨΕ ΚΩΔΙΚΟΣ[i], ' ', ΟΝΟΜΑ[i], ' ', ΒΑΘΜΟΣ[i]
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

  ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 30
    ΓΙΑ j ΑΠΟ 30 ΜΕΧΡΙ i ΜΕ_ΒΗΜΑ -1
      ΑΝ ΒΑΘΜΟΣ[j] > ΒΑΘΜΟΣ[j - 1] Ή (ΒΑΘΜΟΣ[j] = ΒΑΘΜΟΣ[j - 1] ΚΑΙ ΟΝΟΜΑ[j] < ΟΝΟΜΑ[j - 1]) ΤΟΤΕ

        ΠΡΟΣ_ΒΑΘΜΟΣ ← ΒΑΘΜΟΣ[j]
        ΒΑΘΜΟΣ[j] ← ΒΑΘΜΟΣ[j - 1]
        ΒΑΘΜΟΣ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΒΑΘΜΟΣ

        ΠΡΟΣ_ΟΝΟΜΑ ← ΟΝΟΜΑ[j]
        ΟΝΟΜΑ[j] ← ΟΝΟΜΑ[j - 1]
        ΟΝΟΜΑ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΟΝΟΜΑ

        ΠΡΟΣ_ΚΩΔΙΚΟΣ ← ΚΩΔΙΚΟΣ[j]
        ΚΩΔΙΚΟΣ[j] ← ΚΩΔΙΚΟΣ[j - 1]
        ΚΩΔΙΚΟΣ[j - 1] ← ΠΡΟΣ_ΚΩΔΙΚΟΣ
      ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
    ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

  ΓΡΑΨΕ 'Πρώτη πεντάδα:'
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 5
    ΓΡΑΨΕ i, ' ', ΚΩΔΙΚΟΣ[i], ' ', ΟΝΟΜΑ[i], ' ', ΒΑΘΜΟΣ[i]
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Διαγωνισμος

Συνολική εικόνα: ο πίνακας ΒΑΘΜΟΣ χρησιμοποιείται για τον μέσο όρο, τα κριτήρια και την ταξινόμηση. Ωστόσο, σε κάθε αντιμετάθεση μετακινούνται μαζί ο κωδικός, το όνομα και ο βαθμός, ώστε η εγγραφή κάθε υποψηφίου να παραμένει ενιαία.